202611012041

This commit is contained in:
starcells committed 2026-11-01 20:41:04 +08:00
1 parent 7121cf916a
commit f9e17e0d7a
2 files changed
+75 -14

No files matched your search

+70 -9
View File
@@ -35,12 +35,12 @@ summary = '光盘光谱仪所需的光学知识'
由论文[^1]:
$$ \beta_r = \beta_i $$
$$ d ( \cos\gamma _r - \cos\gamma _i) = m \lambda $$
$$ d \left( \cos\gamma _r - \cos\gamma _i \right) = m \lambda \tag{0}$$
即:
$$ \cos\gamma _r = \cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d} \tag{1}$$
$$ \gamma _{r} = \arccos(\cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d}) $$
$$ \gamma _{r} = \arccos\left(\cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d}\right) $$
>当然, $\arccos$ 的定义域为 $[-1,1]$ ,因此可能存在 $\gamma _{r}$ 无解的状况
>当然, $\arccos$ 的定义域为 $\left[-1,1\right]$ ,因此可能存在 $\gamma _{r}$ 无解的状况
由空间向量的性质:
@@ -48,20 +48,20 @@ $$ \cos^2\alpha + \cos^2\beta + \cos^2\gamma = 1$$
代入可得:
$$ \cos^2\alpha_r = 1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r) $$
$$ \cos^2\alpha_r = 1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right) $$
即:
$$\alpha_r = \arccos(\pm \sqrt{1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r)})$$
$$\alpha_r = \arccos\left(\pm \sqrt{1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right)}\right)$$
> 若 $\beta_r$ 与 $\gamma_r$ 使 $1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r) < 0 $, $\alpha _r$ 同样可能无解
> 若 $\beta_r$ 与 $\gamma_r$ 使 $1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right) < 0 $, $\alpha _r$ 同样可能无解
但显然,对反射光栅, $\cos\alpha _i$ 与 $\cos\alpha _r$ 必定异号(位于光栅平面同侧),因此当 $\alpha_r$ 有解时,解是唯一的. \
例如若 $\cos\alpha _i >0$ ,则 $\alpha_r = \arccos(- \sqrt{1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r)})$
例如若 $\cos\alpha _i >0$ ,则 $\alpha_r = \arccos\left(- \sqrt{1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right)}\right)$
> 另一个是透射光栅对应衍射光的 $\alpha _r$
求出 $\gamma_{r}$ 对应的 $\alpha_{r}$ ,于是得到反射光的方向向量 $ \mathbf{l}_{r} = (\cos\alpha _{r},\cos\beta _r,\cos\gamma _{r}) $
求出 $\gamma_{r}$ 对应的 $\alpha_{r}$ ,于是得到反射光的方向向量 $ \mathbf{l}_{r} = \left(\cos\alpha _{r},\cos\beta _r,\cos\gamma _{r}\right) $
#### 衍射光的波长
@@ -69,10 +69,71 @@ $$\alpha_r = \arccos(\pm \sqrt{1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r)})$$
由 $(1)$ :
$$ \lambda = \frac{d}{m}(\cos\gamma_r-\cos\gamma_i) $$
$$ \lambda = \frac{d}{m}\left(\cos\gamma_r-\cos\gamma_i\right) $$
#### 衍射光的光强
##### 理想的光栅
近似认为光盘的刻线分布具有周期性
令某周期两端点位置为 $r_A$ , $r_A\\'$ ,且 $r_A\\' - r_A = dz_i$
令入射光传播方向上的单位向量为 $s_i$ ,出射方向为 $s_r$
则当两束(近似)平行(的)光同时到达 $r_A,r_A\\' $ 时,其相位差为:
$$\Delta \phi _i = \frac{2\pi}{\lambda}s_i\left(r_A\\' - r_A\right) = \frac{2\pi d}{\lambda}\cos\gamma_i$$
同理,出射时的相位差:
$$\Delta \phi _r = \frac{2\pi}{\lambda}s_r\left(r_A\\' - r_A\right) = -\frac{2\pi d}{\lambda}\cos\gamma_r$$
故每经过一个周期, $r_A\\'$ 相对 $r_A$ 相位的变化:
$$\Delta\phi \left(r_A\\',r_A\right) = \frac{2\pi d}{\lambda}\left(\cos\gamma_i - \cos\gamma_r\right) \tag{2}$$
对另一端点 $r_B = r_A + kdz_i \left(k \in Z\right)$ ,将 $\Delta\phi\left(r_B,r_A\right) $ 简记为 $ \delta$ \
若 $r_A$ 处波矢为 $E_A = E_0 $ ,则 $r_B$ 处波矢为 $E_B = E_0 e^{ i\delta }$
当它们出射至同一位置,发生叠加时:
$$E_A+E_B= E_0\left(1+e^{i\delta}\right)$$
推广至由 $r_A$ 开始的 $N$ 束光:
$$
\begin{align}
E =& E_0 \sum_{k=0}^{N-1}e^{ik\delta} \\
=& E_0 \frac{e^{0}-e^{iN\delta}}{e^{0}-e^{i\delta}} \\
=& E_0 \frac{e^{i\frac{N\delta}{2} }\left(e^{-i\frac{N\delta}{2}} - e^{i\frac{N\delta}{2}}\right)}{e^{i\frac{\delta}{2}}\left(e^{-i\frac{\delta}{2}} - e^{i\frac{\delta}{2}}\right)} \\
=& E_0 e^{i\left(N-1\right)\frac{\delta}{2}} \frac{-2\sin\frac{N\delta}{2}}{-2\sin\frac{\delta}{2}} \\
=& E_0 e^{i\left(N-1\right)\frac{\delta}{2}} \frac{\sin\frac{N\delta}{2}}{\sin\frac{\delta}{2}}
\end{align}
$$
光强正比于复振幅模的平方,因此:
$$ I = I_0 \left[\frac{\sin\frac{N\delta}{2}}{\sin\frac{\delta}{2}}\right]^2$$
将 $(0)$ 代入 $(2)$ ,在 $m$ 级衍射光处:
$$\delta = 2\pi m$$
因此:
$$I = I_0\left(\frac{0}{0}\right)^2$$
> 既然现实中主极大是亮的,这个结果显然不可接受
这是个奇点,则求极限:
$$\lim _{\delta \rightarrow 2\pi m} I = \lim _{\delta \rightarrow 2\pi m} I_0 \left[\frac{\sin\frac{N\delta}{2}}{\sin\frac{\delta}{2}}\right]^2 = I_0 N^2$$
或:
$$E = E_0 N$$
##### 不那么理想的光栅
### Python仿真
[基于模型建立的简单仿真库](https://gitea.starcells.ltd/starcells/spectro.git)
+5 -5
View File
@@ -20,13 +20,13 @@ summary = '光盘光谱仪所需的工程计算'
在前文中有:
$$\alpha_r = \arccos( -\sqrt{1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r)})$$
$$\alpha_r = \arccos\left( -\sqrt{1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right)}\right)$$
> 反射光与入射光在 $yOz$ 平面同侧,则方向向量在其异侧
代入 $\gamma_r$ 和 $\beta_r$ :
$$ \alpha_r = \arccos (-\sqrt{1-(\cos^2\beta_i + (\cos\gamma _i + \frac{m\lambda}{d})^2)}) $$
$$ \cos^2\alpha_r = (1-\cos^2\beta_i - \cos^2\gamma_i) + (- \frac{2\cos\gamma_im}{d})\lambda + (-\frac{m^2}{d^2})\lambda^2$$
$$ \alpha_r = \arccos \left(-\sqrt{1-\left(\cos^2\beta_i + \left(\cos\gamma _i + \frac{m\lambda}{d}\right)^2\right)}\right) $$
$$ \cos^2\alpha_r = \left(1-\cos^2\beta_i - \cos^2\gamma_i\right) + \left(- \frac{2\cos\gamma_im}{d}\right)\lambda + \left(-\frac{m^2}{d^2}\right)\lambda^2$$
当 $\beta_i$ 与 $\gamma_i$ 固定(即入射光方向固定)时,可以把常数合并,化出 $\cos\alpha_r$ 关于 $\lambda$ 的函数:
@@ -56,7 +56,7 @@ $$ \cos\gamma _r = \cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d}$$
对方程组:
$$\begin{cases} d(\cos\gamma_{r1}-\cos\gamma_i) &= m_1\lambda _1 \\ d(\cos\gamma_{r2} - \cos\gamma_i) &= m_2\lambda _2 \end{cases}$$
$$\begin{cases} d\left(\cos\gamma_{r1}-\cos\gamma_i\right) &= m_1\lambda _1 \\ d\left(\cos\gamma_{r2} - \cos\gamma_i\right) &= m_2\lambda _2 \end{cases}$$
有:
@@ -70,7 +70,7 @@ $$\cos\gamma_{r1}-\cos\gamma_{r2} = \frac{ m_1\lambda _1 - m_2\lambda _2}{d}$$
でも、その必要はない!(剣戟怒涛.mp3)
由前文, $m$ 增大时光强会急剧减小,因此只需让 $m$ 在足够低的时候就使 $\gamma_r$ 无解就能屏蔽绝大多数干扰了 \
决定本级衍射光是否无解的是 $|\cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d}| > 1$ 或 $1 - (\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r) < 0 $ 是否成立 \
决定本级衍射光是否无解的是 $\left|\cos\gamma _i + \frac { m \lambda} {d}\right| > 1$ 或 $1 - \left(\cos^2\beta_r + \cos^2\gamma_r\right) < 0 $ 是否成立 \
而 $m$ 与 $\cos \gamma_i$ 同号时,前者成立得更快 \
此时衍射光方向向量与入射光方向向量位于法线同侧,即衍射光本身与入射光异侧
> $ \frac { m \lambda} {d} $ 可以视为向某个方向延伸或裁剪 $\cos\gamma_i$ 以达到 $\cos\gamma_r$ ,那么向方向向量同侧延伸显然能使其长度更快达到1